Z aposzni rok rezka ŭzrasła intensyŭnaść litoŭska-biełaruskich kontaktaŭ. Mahczyma heta było źwiazana z tym, szto Litoŭska Respublika paczała realizacyju polityki “pragmatycznaha supracoŭnictwa”, ale ŭźniknieńnie nazwanaj źnieszniepolitycznaj linii źwiazana piersz za ŭsio z objektyŭnymi interesam abiedźwiuch czastak historycznaj Litwy.
Nie ad siońnia wiadoma, szto geoekonomiczna Litwa i Biełaruś stwarajuć adzinu prastoru. Mieli heta na ŭwazie “krajoŭcy” XIX – XX stst., mieŭ heta na ŭwazie J.Piłsudski wydajuczy adozwu da abywatelaŭ byłoha WKL, i nawat bolszewiki byli zmuszany heta pryznać, na paczatku realizujuczy koncepcyju Lit-Biełu, a potym stwaryŭszy ŭ mieżach ZSSR ahulny ekonomiczna-haspadarczy rejon z respublik bałtyckich i Biełaruskaj SSR, choć heta zusim nie adpawiadała ich etnicznaj koncepcyi. Padajeć sia, szto i siońnia supraca pamiż RB i LR idzie dziakujuczy hetamu naturalnamu pamknieńniu, niahledziaczy na rozny polityczny procesy, jakija toczać sia ŭ abiedźwiuch krainach, a chutczej nasupierak im.
2007 r. staŭ najbolsz plonnym u planie hetaha supracoŭnictwa, bo pa kolkaści oficyjalnych spatkańniaŭ pa heta i pa toj bok miaży, pierawysiŭ chiba ŭsie papiarednija ad momentu abwiaszczeńnia niezależnaści naszymi krainami. Padajema chronologiju padziej:
25 maja 2007 r. u Miednikach (Medininkai) adbyła sia sustrecza ministra zamieżnych spraŭ LR P.Vaitekuna z ministram zamieżnych spraŭ RB S.Martynawym.
21-22 czerwienia 2007 r. u Nawahradku adbyli sia sztohadowy polityczny konsultacyi pamiż Ministerstwami zamieżnych spraŭ Litoŭskaj Respubliki i Respubliki Biełaruś.
3-6 kastrycznika 2007 r. u Wilni adbyła sia wystawa biełaruskaj pramysłowaści BiełaruśEXPO 2007, jaku adkryŭ premier-minister RB S.Sidorski. U czasie wystawy adbyli sia sustreczy premier-ministra z premier-ministram LR R.Kirkłam i starszyniom Sojmu LR W.Munteanam.
11 kastrycznika 2007 r. namieśnik ministra MZS RB W.Waraniecki pryniaŭ udzieł u Wileńskaj konferencyi pa biaśpiecy ŭ halinie energetyki “Adkazna energetyka - dla adkaznych patrneraŭ”. Adbyła sia sustrecza namieśnika ministra z sakratarom MZS LR L.Tałat-Kiałpszaj.
15 listapada 2007 r. u Druskienikach (Druskininkai) adbyŭ sia miżnarodny forum “Durskieniki i Hrodna. Poszuk szlachoŭ uzajemawyhodnaha supracoŭnictwa”, u jakim pryniała ŭdzieł delegacyja MZS RB.
12 lutaha 2008 r. adbyła sia wizyta Ambasadara RB u LR U.Drażyna ŭ Świanciany (Švenčionys) i Świanciański pawiet Litoŭskaj Respubliki z metaj aznajamleńnia z ciepłaelektrastancyjami fińskaj firmy Fortum. U czasie wizyty adbyła sia sustrecza zy starszyniom Świanciańskaha samaŭradu W.Wigielam, byli abmierkawany pytańni aktywizacyi miżregijonalnaha supracoŭnictwa.
Adbyła sia taksama niatuzinkowa impreza, zorganizawana z dołu, chacia i pry dapamozie dziarżaŭnych organaŭ abiedźwiuch krain. Da 150-lećcia wiadomaj wyprawy pa Wialli (Wilii / Neris) historyka, archeologa, etnografa - hrabia Konstantaha Tyszkiewicza, grupa biełaruskich i litoŭskich krajaznaŭcaŭ u kolkaści kala 30 asobaŭ ciaham usiaho lipienia i paczatku żniŭnia 2007 r. prajszła szlacham Tyszkiewicza. Ekspedycyja nazywała sia “Wilija - Neris: 1857 - 2007”.
A niadaŭna z nahody Dnia Niezależnaści Litwy ŭ Mieńskaj Filharmonii adbyŭ sia koncert, zorganizawany Litoŭskaj Ambasadaj. Pierad koncertam wystupiŭ Jaho Ekscelencyja Ambasadar Edminas Bagdonas. U swajoj pramowie Pan Ambasadar pamiż inszym śćwierdziŭ:
“My nia prosta susiedzi. My szmat stalećciaŭ żyli ŭ adnoj dziarżawie, baranili adnu radzimu, budawali nasz ahulny dom - Wialikaje Kniastwa Litoŭskaje. Litwinami nazywali abywatelaŭ naszaj ahulnaj Ajczyny. Zakony pisali i Bibliju czytali na starabiełaruskaj mowie. Siońnia pamiż nami dziarżaŭny mieży. Ale Wilnia, Litwa aszczadna zachoŭwaje kożny kutoczak biełaruszczyny jak swoj rodny. Za nasza szczyraje siabroŭstwa i dobrasusiedztwa! Za naszu i waszu swabodu!”
Jakija ż wysnowy można zrabić z faktu takoj aktywizacyi adnosinaŭ. Najpiersz treba adznaczyć toje, szto geograficznaje stanowiszcza ŭsio ż paczynaje ŭździejniczaci na abodwa baki. Geopolityczna racyja heta jak raz toje, szto paspryjała ŭżo raz pry stwareńni Wialikaha Kniastwa. Pahrozy z uschodu i zachadu prymusili asobny plamiony złuczyci sia ŭ ścisły źwiaz. Padobna sytuacyja naziraje sia i siońnia. Litoŭska Respublika chiba zanadta chutka integrujuczy sia ŭ zachodniu prastoru, aprocz pierawahaŭ sutyknuła sia i z wialikaj kolkaściu problemaŭ, jakija prymuszajuć jaje szukaci dadatkowy resursy. Takim niawykarystanym pakul na poŭnicu resursam źjaŭlajuć sia dla jaje stasunki z najbliżejszym susiedam - Respublikaj Biełaruś. U wyniku, kab nia byci asudżanymi Europaj, litoŭskija dastojniki wynajszli chitru farmuloŭku - “pragmatycznaje supracoŭnictwa”. Pierakładajuczy na prostu mowu - supracoŭnictwa wa ŭsich żyćciowa ważnych dla Litwy aspektach.
Z boku Respubliki Biełaruś addaŭna baczyć sia żadańnie prałamaci zachodniu blokadu. Blokadu, jaku kraina czastkowa zbudawała sama, ale jaka czastkowa wynikaje z peŭnaj organicznaj niesumiaszczalnaści suczasnaj biełaruskaj elity z suczasnaj elitaj eurapejskaj. Nia maju na ŭwazie, szto heta absalutna kiepska, bo nia ŭsio adno tolki dobraje pływie da nas siońnia z Europy, tym nia mieniej szmat kali hety stasunki psawali sia dadatkowa pa zwyczajnaj nabytaj za doŭhija hady ZSSRu sławiańska-turańskaj bezadkaznaści, nieachajnaści i h.d. Ale zaraz hetaj pseuda-elicie chiba nie da żartaŭ, treba wykarystoŭwaci usie resursy, szto majuć sia ŭ rasparadżeńni. Czamu b nie paczaci tady zbliżeńnie kali nie z zachadam, to chacia b z poŭnaczczu?
Pa dobraj woli, ci z wonkawaha prymusu, prastora Wialikaha Kniastwa iznoŭ nabywaje realny kształt. Zaraz my znachodzim sia tolki ŭ paczatku hetaj tendencyi, ale z historycznaha i geopolitycznaha punktu hledżańnia jana źjaŭlaje sia dla nas słusznaj i adzina mażliwaj.
Litwin z poŭdnia
Nie ad siońnia wiadoma, szto geoekonomiczna Litwa i Biełaruś stwarajuć adzinu prastoru. Mieli heta na ŭwazie “krajoŭcy” XIX – XX stst., mieŭ heta na ŭwazie J.Piłsudski wydajuczy adozwu da abywatelaŭ byłoha WKL, i nawat bolszewiki byli zmuszany heta pryznać, na paczatku realizujuczy koncepcyju Lit-Biełu, a potym stwaryŭszy ŭ mieżach ZSSR ahulny ekonomiczna-haspadarczy rejon z respublik bałtyckich i Biełaruskaj SSR, choć heta zusim nie adpawiadała ich etnicznaj koncepcyi. Padajeć sia, szto i siońnia supraca pamiż RB i LR idzie dziakujuczy hetamu naturalnamu pamknieńniu, niahledziaczy na rozny polityczny procesy, jakija toczać sia ŭ abiedźwiuch krainach, a chutczej nasupierak im.
2007 r. staŭ najbolsz plonnym u planie hetaha supracoŭnictwa, bo pa kolkaści oficyjalnych spatkańniaŭ pa heta i pa toj bok miaży, pierawysiŭ chiba ŭsie papiarednija ad momentu abwiaszczeńnia niezależnaści naszymi krainami. Padajema chronologiju padziej:
25 maja 2007 r. u Miednikach (Medininkai) adbyła sia sustrecza ministra zamieżnych spraŭ LR P.Vaitekuna z ministram zamieżnych spraŭ RB S.Martynawym.
21-22 czerwienia 2007 r. u Nawahradku adbyli sia sztohadowy polityczny konsultacyi pamiż Ministerstwami zamieżnych spraŭ Litoŭskaj Respubliki i Respubliki Biełaruś.
3-6 kastrycznika 2007 r. u Wilni adbyła sia wystawa biełaruskaj pramysłowaści BiełaruśEXPO 2007, jaku adkryŭ premier-minister RB S.Sidorski. U czasie wystawy adbyli sia sustreczy premier-ministra z premier-ministram LR R.Kirkłam i starszyniom Sojmu LR W.Munteanam.
11 kastrycznika 2007 r. namieśnik ministra MZS RB W.Waraniecki pryniaŭ udzieł u Wileńskaj konferencyi pa biaśpiecy ŭ halinie energetyki “Adkazna energetyka - dla adkaznych patrneraŭ”. Adbyła sia sustrecza namieśnika ministra z sakratarom MZS LR L.Tałat-Kiałpszaj.
15 listapada 2007 r. u Druskienikach (Druskininkai) adbyŭ sia miżnarodny forum “Durskieniki i Hrodna. Poszuk szlachoŭ uzajemawyhodnaha supracoŭnictwa”, u jakim pryniała ŭdzieł delegacyja MZS RB.
12 lutaha 2008 r. adbyła sia wizyta Ambasadara RB u LR U.Drażyna ŭ Świanciany (Švenčionys) i Świanciański pawiet Litoŭskaj Respubliki z metaj aznajamleńnia z ciepłaelektrastancyjami fińskaj firmy Fortum. U czasie wizyty adbyła sia sustrecza zy starszyniom Świanciańskaha samaŭradu W.Wigielam, byli abmierkawany pytańni aktywizacyi miżregijonalnaha supracoŭnictwa.
Adbyła sia taksama niatuzinkowa impreza, zorganizawana z dołu, chacia i pry dapamozie dziarżaŭnych organaŭ abiedźwiuch krain. Da 150-lećcia wiadomaj wyprawy pa Wialli (Wilii / Neris) historyka, archeologa, etnografa - hrabia Konstantaha Tyszkiewicza, grupa biełaruskich i litoŭskich krajaznaŭcaŭ u kolkaści kala 30 asobaŭ ciaham usiaho lipienia i paczatku żniŭnia 2007 r. prajszła szlacham Tyszkiewicza. Ekspedycyja nazywała sia “Wilija - Neris: 1857 - 2007”.
A niadaŭna z nahody Dnia Niezależnaści Litwy ŭ Mieńskaj Filharmonii adbyŭ sia koncert, zorganizawany Litoŭskaj Ambasadaj. Pierad koncertam wystupiŭ Jaho Ekscelencyja Ambasadar Edminas Bagdonas. U swajoj pramowie Pan Ambasadar pamiż inszym śćwierdziŭ:
“My nia prosta susiedzi. My szmat stalećciaŭ żyli ŭ adnoj dziarżawie, baranili adnu radzimu, budawali nasz ahulny dom - Wialikaje Kniastwa Litoŭskaje. Litwinami nazywali abywatelaŭ naszaj ahulnaj Ajczyny. Zakony pisali i Bibliju czytali na starabiełaruskaj mowie. Siońnia pamiż nami dziarżaŭny mieży. Ale Wilnia, Litwa aszczadna zachoŭwaje kożny kutoczak biełaruszczyny jak swoj rodny. Za nasza szczyraje siabroŭstwa i dobrasusiedztwa! Za naszu i waszu swabodu!”
Jakija ż wysnowy można zrabić z faktu takoj aktywizacyi adnosinaŭ. Najpiersz treba adznaczyć toje, szto geograficznaje stanowiszcza ŭsio ż paczynaje ŭździejniczaci na abodwa baki. Geopolityczna racyja heta jak raz toje, szto paspryjała ŭżo raz pry stwareńni Wialikaha Kniastwa. Pahrozy z uschodu i zachadu prymusili asobny plamiony złuczyci sia ŭ ścisły źwiaz. Padobna sytuacyja naziraje sia i siońnia. Litoŭska Respublika chiba zanadta chutka integrujuczy sia ŭ zachodniu prastoru, aprocz pierawahaŭ sutyknuła sia i z wialikaj kolkaściu problemaŭ, jakija prymuszajuć jaje szukaci dadatkowy resursy. Takim niawykarystanym pakul na poŭnicu resursam źjaŭlajuć sia dla jaje stasunki z najbliżejszym susiedam - Respublikaj Biełaruś. U wyniku, kab nia byci asudżanymi Europaj, litoŭskija dastojniki wynajszli chitru farmuloŭku - “pragmatycznaje supracoŭnictwa”. Pierakładajuczy na prostu mowu - supracoŭnictwa wa ŭsich żyćciowa ważnych dla Litwy aspektach.
Z boku Respubliki Biełaruś addaŭna baczyć sia żadańnie prałamaci zachodniu blokadu. Blokadu, jaku kraina czastkowa zbudawała sama, ale jaka czastkowa wynikaje z peŭnaj organicznaj niesumiaszczalnaści suczasnaj biełaruskaj elity z suczasnaj elitaj eurapejskaj. Nia maju na ŭwazie, szto heta absalutna kiepska, bo nia ŭsio adno tolki dobraje pływie da nas siońnia z Europy, tym nia mieniej szmat kali hety stasunki psawali sia dadatkowa pa zwyczajnaj nabytaj za doŭhija hady ZSSRu sławiańska-turańskaj bezadkaznaści, nieachajnaści i h.d. Ale zaraz hetaj pseuda-elicie chiba nie da żartaŭ, treba wykarystoŭwaci usie resursy, szto majuć sia ŭ rasparadżeńni. Czamu b nie paczaci tady zbliżeńnie kali nie z zachadam, to chacia b z poŭnaczczu?
Pa dobraj woli, ci z wonkawaha prymusu, prastora Wialikaha Kniastwa iznoŭ nabywaje realny kształt. Zaraz my znachodzim sia tolki ŭ paczatku hetaj tendencyi, ale z historycznaha i geopolitycznaha punktu hledżańnia jana źjaŭlaje sia dla nas słusznaj i adzina mażliwaj.
Litwin z poŭdnia
Таксама ў нумары:
- Za Litwu! Redakcyja
- Krynicy muśli litoŭskaj. A.J.Stralcoŭ-Karvacki
- I Litwinam, szto havorać pa biełarusku treba mieć asobnaje vydańnie. Da 100-lećcia gazety "Litwa"
- 1000-letni jubilejusz Litwy. A.J.Stralcoŭ-Karvacki
- Rewolucyja i kontrrevolucyja. Andrej Kryżoviec
- Wialiki kniaź BNFu. Jan Bury
- Monarchiczny źjezd
- Lewaradykalnaja BNR u1918-m nia mieła szansaŭ. Hutarka na "Svabodzie"
- Katolicki Mieńsk
- Szłavianska ruszczyna ci-tki Bałtycka Litoŭszczyna ŭ "Biełarusi". Pan Skirhajła Palanecki-Mackievič
- Litwiny i monarchisty ŭ web - prastory
- Dzikaje palavańnie Ŭładzimiera Karatkiewicza
Зьцягнуць увесь нумар 22 за 2008 г. у pdf-фармаце*: лацінкай (784 Kb).
* - Кнігі ў фармаце pdf лепш чытаць з дапамогай праграмы Foxit Reader